Tin IT Việt Nam 5/11/2026: Luật An ninh dữ liệu, sinh trắc

Ngày 4/11/2026, tại hội trường Quốc hội, một chiếc chìa khóa treo sẵn ngoài cửa được nhắc tới. Mật khẩu bị lộ thì đổi được, còn khuôn mặt và giọng nói thì không thể thay thế. Trong khi chúng đã nằm sẵn trên mạng xã hội.

Sáng 4/11, Quốc hội khóa XVI thảo luận dự án Luật An ninh dữ liệu và Luật Định danh và xác thực điện tử, với Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang giải trình. Đây mới là dự thảo, dự kiến thông qua ngày 21/11/2026.

1. Sinh trắc học đang bị chính nghĩa “đầu lại”

Ngành ngân hàng đã đối chiếu sinh trắc học với hơn 175 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân, tính đến đầu tháng 10/2026, theo số liệu đại biểu Phạm Trọng Nhân dẫn trước Quốc hội. Nhưng theo báo cáo của Entrust được dẫn lại, cứ 5 cuộc tấn công gian lận sinh trắc học thì có 1 cuộc dùng deepfake, tức hình ảnh và giọng nói giả tạo. Con số 175 triệu này nói riêng ngành ngân hàng.

Vụ việc của Công an Thanh Hóa triệt phá hồi tháng 6 cho thấy cách tấn công: dùng ảnh có sẵn của chủ tài khoản để tạo video, rồi can thiệp thiết bị để vượt qua hệ thống xác thực sinh trắc học, trong đường dây mua bán gần 1.000 tài khoản ngân hàng. Ông Nhân kiến nghị giao dịch rủi ro cao phải có mức xác thực 3 gắn với phần cứng.

2. 5 cấp độ rủi ro: doanh nghiệp sẽ phải làm gì

Dự thảo Luật An ninh dữ liệu gồm 6 chương, 29 điều. Điểm cốt lõi là cơ chế phân 5 cấp độ rủi ro, tương thích với 5 cấp độ hệ thống thông tin theo Luật An ninh mạng. Rủi ro càng thấp thì thủ tục càng đơn giản: cấp độ 1 không phát sinh thủ tục dữ liệu; cấp độ 2 chỉ cần phương án bảo vệ rút gọn; từ cấp độ 3 mới phải đánh giá tác động và kiểm toán; thẩm định chỉ áp dụng cho cấp độ 4, 5. Chủ quản dữ liệu tự xác định cấp độ và chịu trách nhiệm về kết quả.

Với người dùng AI, ông Nhân đề nghị nhà cung cấp AI phải cam kết không dùng dữ liệu cấp độ 3 trở lên để huấn luyện. Đây là kiến nghị của đại biểu, chưa phải nội dung luật. Cách quản trị dữ liệu mình đã viết ở bài khung quản trị AI tại Việt Nam.

Phía người dân, theo báo cáo thẩm tra được đại biểu Lê Thị Thanh Lam dẫn, năm 2025 ghi nhận khoảng 552.000 cuộc tấn công mạng và khoảng 300 vụ rao bán với hơn 1,7 triệu bản ghi dữ liệu.

3. Cảnh báo “đi chùa online”: AI làm nghề lừa đảo rẻ hơn

Ngày 4/11, Công an phường Trấn Biên, TP Đồng Nai phát đi cảnh báo về nguy cơ lợi dụng trào lưu “đi chùa online” để lừa đảo và đánh cắp thông tin cá nhân. Đây là cảnh báo nguy cơ, chưa phải vụ lừa đảo đã xảy ra. Chuyên gia Võ Đỗ Thắng, Giám đốc Trung tâm An ninh mạng Athena, chỉ ra trước đây: AI rút ngắn đáng kể thời gian tạo lập ứng dụng giả mạo, chỉ trong một đến hai giờ.

4. Tin IT Việt Nam 5/11: lịch trình và việc doanh nghiệp cần làm ngay

Ngày 21/11/2026, Quốc hội dự kiến xem xét thông qua các dự án luật này. Đây là thông tin dự kiến, nếu bài đăng sau ngày đó cần kiểm tra lại đã thông qua chưa.

Doanh nghiệp nên làm ngay: rà soát dữ liệu cấp mấy theo từng hệ thống; kiểm tra hợp đồng với nhà cung cấp AI, xem họ có cam kết không dùng dữ liệu cấp 3 trở lên để huấn luyện không; chuẩn bị quy trình báo cáo sự cố trong 24 giờ.

Lưu ý

Hai chỗ dễ hiểu sai. “1/5 cuộc tấn công dùng deepfake” là số liệu theo báo cáo của Entrust do đại biểu dẫn lại, không phải thống kê của Việt Nam. “552.000 cuộc tấn công mạng” và “1,7 triệu bản ghi bị rao bán” cùng dựa trên một báo cáo thẩm tra của Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, chứ không phải hai thống kê độc lập.

Kết: Dữ liệu của bạn đang ở bao nhiêu nơi?

Khi giả mạo thành công, kết quả xác thực lại thành chứng cứ bất lợi cho chính người dùng. Câu hỏi thật là dữ liệu của bạn đang nằm ở bao nhiêu nơi, và ai sẽ báo khi nó bị lộ.

Nguồn tham khảo

Nhận diện khuôn mặt như chiếc chìa khóa treo ngoài cửa, VnExpress (04/11/2026), https://vnexpress.net/dai-bieu-nhan-dien-khuon-mat-nhu-chiec-chia-khoa-treo-san-ngoai-cua-5140520.html
Kẻ lừa đảo biết cả số căn cước, giọng nói, khuôn mặt người thân, Thanh Niên (04/11/2026), https://thanhnien.vn/ke-lua-dao-biet-ca-so-can-cuoc-giong-noi-khuon-mat-nguoi-than-nan-nhan-185261104101612277.htm
Luật thiết kế nhiều lớp bảo vệ quyền riêng tư, Tuổi Trẻ (04/11/2026), https://tuoitre.vn/bo-truong-bo-cong-an-luat-thiet-ke-nhieu-lop-bao-ve-quyen-rieng-tu-100261104114859628.htm
Kiến nghị tạm dừng hiệu lực khẩn cấp, Báo Vệ Pháp Luật (04/11/2026), https://baovephapluat.vn/kiem-sat-24h/van-de-su-kien/kien-nghi-tam-dung-hieu-luc-khan-cap-khi-phat-hien-danh-tinh-dien-tu-dang-bi-chiem-quyen-dieu-khien-209557.html
Bảo đảm an ninh dữ liệu từ góc độ trí tuệ nhân tạo, Báo Dân trí (04/11/2026), https://baodauthau.vn/bao-dam-an-ninh-du-lieu-tu-goc-do-tri-tue-nhan-tao-post211858.html
Cảnh báo lợi dụng trào lưu “đi chùa online”, VTC News (04/11/2026), https://vtcnews.vn/cong-an-canh-bao-chieu-tro-loi-dung-trao-luu-di-chua-online-de-lua-dao-ar1049208.html
Nguy cơ mất dữ liệu cá nhân từ “đi chùa online”, VTC News (03/11/2026), https://vtcnews.vn/chuyen-gia-chi-ra-nguy-co-mat-du-lieu-ca-nhan-tu-trao-luu-di-chua-online-ar1048882.html